PIENZA -TOSKANIA

Pienza to jeden z wielu klejnotów Toskanii – średniowieczne miasto na wzgórzu z wyjątkową historią, ulicami pachnącymi świeżym serem i wspaniałymi widokami. Ta mała toskańska miejscowość została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2006 roku i chociaż w sezonie odwiedza ją wielu turystów, nigdy nie jest przepełniona.

W Pienzy koniecznie trzeba zwolnić tempo, delektować się widokami, dobrym jedzeniem i słońcem.

pienza toskania
Val d’Orcia – Dolina na południe od Sieny

Miasteczko dodatkowo posiada kilka atrakcji artystycznych. Papież Pius II (urodzony jako Eneasz Silvio Piccolomini) urodził się w Pienzie, która wówczas nazywała się Corsignano.  Podczas swojego krótkiego panowania, postanowił ją odbudować i zaplanować miasto idealne.

Artykuł o tym co zobaczyć, kiedy, jak dojechać, co zjeść i podobne… w Pienzy!

KIEDY ZAPLANOWAĆ ZWIEDZANIE PIENZY?
Pienzę właściwie można odwiedzić o każdej porze roku, ale zimą, szczególnie w styczniu i lutym jest pusta – prawie wszystkie sklepy i restauracje są zamknięte, a nawet wydaje się, że miejscowi uciekli lub hibernują do wiosny.  Większość muzeów jest również zamknięta w tym czasie. Mimo to wielokrotnie zima ma tutaj swój urok i nie brakuje słonecznych dni.

Pogoda w Pienzie waha się od gorącej w lecie do chłodnej i wilgotnej w zimie. Najlepsze miesiące na zwiedzanie to kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień i październik.

pienza i jej sery
Pienza i jej sery

PIENZA – CO TAM ROBIĆ?
ZAJADAĆ SER

Głupotą byłoby przyjechać do Pienzy i nie spróbować lokalnego sera pecorino, który ma certyfikat pochodzenia! Wzdłuż „głównej” ulicy Corso Rossellino, znajduje się wiele sklepów, w których można spróbować serów. Sprzedawcy chętnie pozwolą Wam skosztować różnych odmian, zanim zdecydujecie jaką kupić.
Można też zatrzymać się w miejscowej enotece lub restauracji, aby zjeść półmisek serów, wędlin, grzanek z dodatkiem miodu i dżemu – tak zwany tagliere.

Koniecznie spróbujcie kilku różnych odmian sera pecorino, które podzielone są na świeże – fresco, pół dojrzałe – semi-stagionato i dojrzałe – stagionato. Dodatkowo niektóre dojrzewają w sianie – fieno, z truflami – tartufo lub w grocie – grotta. Im bardziej dojrzały ser, tym twardszy i z mniejszą ilością laktozy.

pienza toskania
Pienza, Toskania

WYBIERZCIE SIĘ NA SPACER
Włosi mają wspaniałą tradycję „passeggiata”, czyli wieczornego spaceru.  Ubierają się wtedy ładnie i idą się przejść po miasteczku, pozdrawiając znajomych. Może to być o zachodzie słońca lub przed kolacją, aby pobudzić apetyt. W lecie często wychodzą po kolacji na dodatkowe lody i cieszyć się chłodniejszym powietrzem.

Alternatywą jest spacer wzdłuż zewnętrznych murów miasta, które zapewniają wspaniałe widoki na Val d’Orcia poniżej i na dominującą okolicę Górę Amiata.

TREKKING ŚLADAMI GLADIATORA
Wybierzcie się na dłuższy spacer po dolinie Val d’Orcia wzdłuż strade bianche – polnych dróg i szlaków trekkingowych. Od kościoła San Vito, pieve di Corsignano zaczyna się tak zwany szlak gladiatora, gdzie nagrywano niektóre sceny do filmu Gladiator. Pisałam o nim tutaj.

piazza duomo pienza
Plac katedralny – Pienza

ZOBACZCIE GŁÓWNY PLAC MIASTA
Kiedy papież Pius II zobaczył w jakim stanie było jego rodzinne Corsignano, postanowił je odnowić i zamienić w projekt idealny. Nazwał je wtedy Pienza, na cześć siebie samego. Jego architekt Bernardo Rossellino współpracował ze znanym humanistą, Leonem Battistą Albertim i przekształcił główny plac miasta w iluzję perspektywiczną. Na zamianę jednak całego miasteczka nie starczyło już czasu i środków.
Na placu króluje katedra, po prawej stronie, Palazzo Piccolomini, letnia rezydencja papieża, po lewej, pałac biskupa lub Borgia, a z tyłu palazzo Comunale.

Zwróćcie uwagę na trapezoidalny kształt placu – dzięki temu katedra wygląda na większą niż pałac papieski. Pałace z boku zostały też postawiona na linii krzywej, by zwiększać iluzję, a ich piętra podzielono na nierówne części.

Rossellino nie wziął jednak pod uwagę ogromnego ciężaru kościoła, umieszczając go na zboczu wzgórza, które dzisiaj ustępuje. Jeśli wejdziecie do środka, zobaczycie pęknięcia w ścianach i poczujecie znaczne nachylenie w części ołtarzowej. Nawet renesansowi architekci popełniali pomyłki!

palazzo piccolomini
Dziedziniec palazzo Piccolomini

ODWIEDŹCIE PALAZZO PICCOLOMINI
Jeśli macie czas, wybierzcie się na jedną z wycieczek z przewodnikiem po Palazzo Piccolomini, letniej rezydencji papieża. To miejsce warte zobaczenia dla tych, którzy są ciekawi, jak oni mieszkali. Można podziwiać oryginalne meble i wyposażenie, piękny dziedziniec i ogród z widokiem na okolicę.

Jeśli widzieliście serial Medyceusze: Władcy Florencji, prawdopodobnie rozpoznacie niektóre scenografie.
Informacje
http://www.palazzopiccolominipienza.it

ODWIEDŹCIE MUZEUM  SZTUKI SAKRALNEJ
Dodatkowo, można wybrać się do muzeum sztuki sakralnej w palazzo Borgia.
Muzeum otwarte w 1998 roku w 11 salach pokazuje kolekcję sztuki pochodzącą z katedry i okolic Pienzy. Śledząc kryterium chronologiczne, do zobaczenia obrazy, rzeźby, obiekty sakralne i niesamowite wyroby złotnicze.

Najważniejsze w kolekcji to dzieła artystów ze Sieny: Ambrogio Lorenzetti, Sano di Pietro, il Vecchietta, jak również Luca Signorelli i Fra Bartolommeo della Porta. Kontekst pałacu i rozmieszczenie artefaktów, jak również ich jakość sprawiają niesamowite wrażenie.

Informacje:
http://palazzoborgia.it/#all/1/grid

droga gladiatora toskania
Droga gladiatora

SZUKAJCIE VIA DELL’AMORE
Spacerując po mieście, natkniecie się na via dell’Amore (ulicę miłości), via del Bacio (ulicę pocałunku) i via della Fortuna (ulicę szczęścia). Wszystkie te miejsca nadają się na romantyczne okazje i zdjęcia.

ODWIEDŹCIE COTYGODNIOWY TARG W PIĄTKI
Jeśli chcecie zobaczyć prawdziwy włoski targ, udajcie się na piazza Dante w piątek rano od 8:00 do 13:00. Znajdziecie tam świeże owoce i warzywa, artykuły gospodarstwa domowego, odzież i inne ciekawe przedmioty.

pienza toskania
Pienza w zimie

DELEKTUJCIE SIĘ JEDZENIEM W JEDNEJ Z RESTAURACJI
Chyba nie ma złej restauracji w Pienzy. Więc wybierzcie taką, której wystrój, ceny i menu najbardziej wam odpowiada. Na obiad nie trzeba rezerwować, chyba że w niedzielę, na kolację raczej tak.

CZEGO SPRÓBOWAĆ W PIENZY?
Pici cacio e pepe – typowe danie z okolic Sieny, gruby długi makaron z serem i pieprzem
Pici all’aglione – pici z odmianą lokalnego czosnku z okolic Sieny
Cinghiale – dzik podawany jako drugie danie, w formie szynek czy sosu do makaronu ragù
Tartufo – trufle, zazwyczaj dodawane do makaronu, grzanek, omletu czy podobnych
Funghi porcini – borowiki, też dodawane zazwyczaj do risotto czy makaronu
Poza tym zupy – zuppe, fagioli – fasola, tagliere lub antipasto misto czyli deski z mieszanką szynek, serów i dodatków.
No i oczywiście czerwone wino z Montalcino lub Montepulciano.

ODWIEDŹCIE OKOLICZNE GOSPODARSTWO ROLNICZE
Lepiej umówić się wcześniej na zwiedzanie i degustację.
Informacje
https://www.frantoioarmellinipienza.it/en/

droga gladiatora kaplica vitaleta
Kapliczka Vitaleta

CO ZOBACZYĆ W OKOLICY
W okolicy nie brakuje dalszych atrakcji. Trzeba niestety mieć samochód.
Kapliczka Vitaleta – scenograficznie położona kapliczka niedaleko Pienzy

Montalcino – miejscowość znana ze swojego czerwonego wina Brunello

Montepulciano – charakterystyczna średniowieczna miejscowość na wzgórzu

San Quirico d’Orcia – jak wyżej

Bagno Vignoni – uzdrowisko termalne z malowniczym basenem w centrum
Każde z tych miejsc słynie z widoków, gospodarstw i hoteli, restauracji, źródeł termalnych, jedzenia i dobrego wina.

Zapraszam do zwiedzania Toskanii z przewodnikiem, kontakt.

DROGA GLADIATORA – TOSKANIA

Nareszcie wybrałam się zobaczyć sławną ścieżkę, gdzie kręcono sceny do filmu Gladiator. To chyba najbardziej znane miejsce w Toskanii, bo często o nie pytacie i chcecie tam pojechać. Chyba nawet bardziej znają to miejsce turyści niż mieszkańcy regionu!

droga gladiatora toskania
Droga Gladiatora w zimie, w tle Monte Amiata.

DROGA GLADIATORA, TOSKANIA – TREKKING
Proponuję Wam jednak szesnasto kilometrowy pieszy szlak w okolicy, aby zobaczyć nie tylko to miejsce, ale również inne i naprawdę nacieszyć oczy pięknem pejzaży.

Trekking najlepiej rozpocząć w miejscowości San Quirico d’Orcia. Można zaparkować samochód gratis przy Via delle Carbonaie 22 albo przy szkole Via Dante Alighieri, 133.
Początkowo idzie się szosą w kierunku restauracji La Taverna del Barbarossa aż do agroturystyki Podere la Buca. Potem już łatwo śledzić widoczne znaki na szlaku. W około trzy godziny wolnym krokiem dochodzi się do miasteczka Pienza.

Można ściągnąć sobie trasę gps np z płatnych aplikacji wikiloc, komoot lub strava.
https://it.wikiloc.com/percorsi-escursionismo/san-quirico-pienza-anello-12720531

Aczkolwiek trudno się zgubić ponieważ obie miejscowości Pienza i San Quirico pozostają prawie cały czas widoczne. Wraca się szlakiem , który prowadzi w dół obok Pieve di Corsignano. Powrót do San Quirico d’Orcia trwa 3 godziny.

Można rozpocząć szlak z Pienzy, ale jest tam trudniej z zaparkowaniem samochodu i według mnie na obiad lepiej być w Pienzy niż w San Quirico.

trekking toskania val d'orcia
Tak wyglądają oznaczenia szlaków CAI albo rete escurionistica Toscana.

TREKKING ANELLO PIENZA-SAN QUIRICO
Trasa: 16,5 km
Doliczcie dwa kilometry na zwiedzanie San Quirico i Pienzy
Różnica wysokości: około 600 metrów wraz z wejściem do Pienzy.
Dla kogo: dla wszystkich osób bez problemów z chodzeniem.
Czas: około 6 godzin.

KIEDY NAJLEPIEJ SIĘ WYBRAĆ
Trasę można przebyć od października do końca maja w bezdeszczowe dni. Warto mieć buty trekkingowe ponieważ ścieżka może być zabłocona.

Odradzam wędrówkę w miesiącach letnich. Jest wtedy bardzo gorąco, a cały szlak znajduje się na słońcu.
Trasę można przebyć również rowerem.

droga gladiatora kaplica vitaleta
Kaplica Madonny w Vitaleta

ATRAKCJE NA SZLAKU
Zaraz po wyjściu z San Quirico natkniecie się na wspaniałe pejzaże.
– Cyprysy obok San Quirico (oznaczone i Cipressi)

– Kaplica Madonna z Vitaleta, jedno z najbardziej fotografowanych miejsc w Toskanii. Legenda mówi, iż kapliczkę postawiono na miejscu cudownego objawienia maryjnego. Dzisiaj widzicie 19 wieczną przebudowę w stylu renesansowym.

– Stara studnia (mniej więcej km za kapliczką w kierunku Pienzy znajduje się bardzo stara i głęboka studnia)

– Pienza, niesamowite miejsce, gdzie urodził się papież Eneasz Piccolomini i zarządził zmianę nazwy z Corsignano na Pienza. Przyjął on tytuł Piusa II i zamówił projekt głównego placu architektowi z Florencji, Bernardo Rossellino.

– Pieve di Corsignano, ciekawy kościółek, jeden z najstarszych w Toskanii. Posiada interesujące płaskorzeźby na portalach wejściowych np Podróż Trzech Króli i Syrenę z dwoma ogonami.

– Szlak Gladiatora. Miejsce nagrania kilku scen do filmu. Na google maps jest też nazywane Campi Elisi.

– San Quirico d’Orcia, miasteczko zachowało wiele średniowiecznych kościołów i ślady przeszłości. Znajdowało się na znanym szlaku pielgrzymkowym Via Francigena podobnie jak Lukka, San Gimignano i Siena i czasy jego największej świetności przypadają na 11, 12 i 13 wiek.

droga gladiatora toskania pienza
Pienza – plac klejnot renesansu

ATRAKCJE W OKOLICY
Okolica jest bogata w źródła termalne, miasteczka na wzgórzach, niesamowite pejzaże i scenografie. Nie brakuje gospodarstw, agroturystyk, day spa.
Wymienię tylko kilka miejsc. Odkrywajcie inne na własną rękę.

– Montalcino, ciekawe średniowieczne miasteczko z dobrym jedzeniem, kilkoma muzeami i wszechobecną sztuką.

– Chianciano Terme, podobne w stylistyce do Montecatini Terme. Dzisiaj trochę podupadło, ale na uwagę zasługują terme sensoriali płatne, gdzie można spędzić przyjemnie kilka godzin. Chianciano terme ma bardzo dużo hoteli.

– Bagno Vignoni, mała miejscowość znana ze źródeł termalnych dzisiaj głównie płatnych. Dobre miejsce na nocleg czy na wieczorną kolację, nie brakuje tutaj restauracji i hoteli.

– Monticchiello, charakterystyczny gród na wzgórzu.

– Montalcino, średniowieczne miasteczko znane z produkcji wina Brunello.

– Bagni di San Filippo, wolne źródła termalne. Poczytaj więcej tutaj.

– Saturnia. Jak wyżej.

– Sorano i PItigliano, dwie miejscowości, noszące ślady Etrusków, zbudowane na skale tufowej.

san quirico d'orcia
San Quirico d’Orcia w zimie.

GDZIE DOBRZE ZJEŚĆ – DROGA GLADIATORA, TOSKANIA
W San Quirico d’Orcia:
– Ristorante Fonte alla Vena, przed wejściem do centrum historycznego, przytulne i smaczne miejsce.

– La Taverna del Barbarossa (500 metrów od miasta). Dobre jedzenie, dużo miejsca, piękny taras. Obsługa trochę szorstka w obyciu.

– Trattoria al Vecchio Forno, bardzo lubiane miejsce w centrum miasta w charakterystycznej oprawie.

W Pienza:
– Trattoria Latte di luna
, bardzo przytulne i romantyczne miejsce.

– Griglieria Al Feriale, kuchnia toskańska, hamburgery. Twarze personelu na pierwszy rzut oka niezbyt sympatyczne, ale potem się rozluźniają i mają bardzo dobre jedzonko.

– Bottega Pecora Nera, kanapki, deski z szynkami i serami, pierwsze dania. Miejsce na szybki obiad.

val d'orcia
Zimowy pejzaż w dolinie Val d’Orcia.

NOCLEGI
Warto spędzić przynajmniej jedną noc w Val d’Orcia i zaplanować dwa lub trzy dni na poznanie głównych atrakcji. Są to miejsca, gdzie należy włączyć tryb zwiedzania powolnego, spacerując, podziwiając zmieniające się światło, kosztując lokalnych przysmaków, z których słynie dolina. (np ser owczy pecorino di Pienza, ręcznie robione makarony pici, pappardelle czy wino czerwone z Montepulciano, z Montalcino czy Scansano). Niestety trzeba mieć samochód, bo środki komunikacji publicznej kursują rzadko.

Gorąco polecam nocleg Antica Sosta w San Quirico d’Orcia, gdzie przywita Was z niezwykłą gościnnością właścicielka, a śniadanie pozostawi niezapomniane wrażenie. Dostępne jest pięć pokoi dwu lub czteroosobowych w starym domu z kamienia, odremontowanym i urządzonym w tradycyjnym stylu. Obok jest bezpłatny parking i bardzo dobra restauracja Fonte alla Vena.

bagno vignoni
Bagno Vignoni.

JAK DOJECHAĆ DO DROGI GLADIATORA W TOSKANII.
Jeżeli chcecie zobaczyć tylko drogę gladiatora i kapliczkę Vitaleta bez trekkingu, możecie zaparkować przy Pieve di Corsignano albo pod Pienzą i udać się tam pieszo. Od Pienzy jest około 2 km, od kościoła kilkaset metrów.
Do kapliczki Vitaleta też można podjechać kierując się google maps (droga między Pienza a San Quirico, w pewnym momencie jest znak, aby skręcić w kierunku Cappella di Vitaleta), zaparkować i podejść około km pieszo.

SZUKASZ KIEROWCY I WYCIECZKI W TE MIEJSCA?
Napisz do mnie jeżeli szukasz kierowcy na jeden dzień, który zawiezie Cię w te miejsca.