Ogród botaniczny w Pizie to wspaniałe miejsce na relaksujący spacer wśród zieleni po zwiedzaniu zabytków niedaleko Krzywej Wieży.
Ogród powstał w 1543 roku na życzenie Kosmy I go Medyceusza pod zarządem botanika i lekarza z Imoli, Luca Ghini. Otwarty dwa lata wcześniej niż ogród w Padwie, jest najstarszym ogrodem uniwersyteckim na świecie.
Początkowo znajdował się przy rzece Arno, niedaleko dzisiejszego Muzeum starożytnych statków, natomiast od 1591 roku znajduje się obok Placu Cudów.
W ogrodzie rośnie ponad 4000 gatunków roślin z całego świata w tym wielowiekowe drzewa, rośliny aromatyczne, jadalne, trujące i gatunki zagrożone wyginięciem.
W artykule znajdziecie informacje co zobaczyć w ogrodzie, ciekawostki związane z niektórymi roślinami i informacje praktyczne.
Plac Arcangeli
SEKCJE OGRODU BOTANICZNEGO W PIZIE
Po wejściu do ogrodu od strony Placu Cudów, (via Luca Ghini 13) znajdziecie się na PLACU ARCANGELI
Jest to centralny plac ogrodu, na którym rosną palmy w tym dwie majestatyczne palmy chilijskie (Jubaea Chilensis) posadzone w 1890 roku. Znajduje się tam też budynek wzniesiony pod koniec 19 wieku, w którym obecnie mieszczą się biura i Herbarium. Ta sekcja ogrodu zawiera również zbiór roślin wodnych oraz niewielką rekonstrukcję środowiska wydmowego. Zwróćcie uwagę na kwitnącą na różowo-fioletowo od kwietnia do listopada bougainville.
CIEKAWOSTKA: Imponująca Palma chilijska jest też nazywana palmą miodową ponieważ z limfy pozyskuje się miód i wino. Procedura ta jest dzisiaj kontrolowana, dlatego że doprowadziła prawie do wyginięcia tego drzewa. Natomiast owoce nazywane coquitos są wykorzystywane w Ameryce Południowej w cukiernictwie.

Szklarnia z sukulentami
SZKLARNIE
Obok wejścia znajduje się aż 5 szklarni: tropikalna, z sukulentami, szklarnia Victorii oraz szklarnia bananowa. Jedna jest zamknięta dla odwiedzających, to w niej botanicy ogrodu przesadzają i sadzą nowe roślinki.
Szklarnia z sukulentami jest najbardziej przestronna i najlepiej utrzymana. Znajdziecie w niej wiele kaktusów oraz mnóstwo gatunków aloesu i euphorbi.
CIEKAWOSTKA: Euphorbia to roślina lubiąca ciepłe klimaty i przystosowana do ekstremalnych warunków. Jest nazywana wilczomleczem ponieważ zawiera substancję, który zazwyczaj jest toksyczna dla zwierząt i owadów. We Włoszech często można zobaczyć spontanicznie rosnącą Euphorbia dendroides, która wyróżnia się w zimie żółtymi kwiatami. Roślina przystosowała się w ten sposób do gorącego i suchego klimatu, wegetując w lecie i kwitnąc w zimie.
Charakterystyczna na włoskich wybrzeżach Euphorbia dendroides, tutaj w Cinque terre
W szklarni tropikalnej rośnie między innymi baobab, strelicja z kwiatami przypominającymi ptaki oraz dracena smocza, tak nazywana, ponieważ jej żywica ma kolor czerwony.
Szklarnia bananowa jest trochę klaustrofobiczna, ale tam oprócz bananowca zobaczycie też jak rośnie: cukier trzcinowy, mango, kawa, pieprz, kurkuma i imbir.
Historyczna fontanna i w tle Magnolia
OGRÓD MIRTU
Nazwa pochodzi oczywiście od drzewka mirtu (Myrtus communis) posadzonego w tej części ogrodu w 1815 roku. Znajdziecie tutaj 120 roślin leczniczych rozmieszczonych na czterech grządkach zgodnie z zawartą w nich substancją czynną lub właściwościami. Wśród nich znajdują się również gatunki szczególnie toksyczne, takie jak rącznik pospolity, naparstnica purpurowa, cykuta czy belladonna. Zauważyłam, że ostatnio te nie są widoczne. Czyżby obawa o bezpieczeństwo zwiedzających?
CIEKAWOSTKA: Nazwa belladonna wywodzi się od dwóch słów: piękna kobieta, ponieważ roślina zawiera toksyczną atropinę, wykorzystywaną kiedyś przez kobiety do poszerzenia źrenic i upiększania w ten sposób spojrzenia.
Mirt natomiast rośnie dziko w środowiskach makii śródziemnomorskiej (macchia). Liście wydzielają intensywny aromat, a mirt ma charakterystyczne jagody, z których produkuje się znany likier.
OGRÓD CEDRU
W tej części rosną dwa najstarsze drzewa w całym Ogrodzie Botanicznym: ogromny Miłorząb japoński (Ginko biloba) o obwodzie 4 metrów, który jest jednocześnie największym drzewem w całym ogrodzie, oraz Magnolia (grandiflora) o wysokości 14 metrów. Oba drzewa zostały posadzone w 1787 roku, kiedy nabyto tę działkę.
Widoka na muzeum botaniczne
CIEKAWOSTKA: Miłorząb japoński to jedna z najstarszych roślin na świecie, a jego okazy przetrwały wybuch bomby atomowej w Hiroshimie. Miłorząb przybiera piękny żółty kolor na jesień zanim zrzuci liście.
Do 1935 roku w tej części ogrodu rósł również pierwszy posadzony we Włoszech Cedr libański (Cedrus libani). Niestety okaz został zniszczony podczas nawałnicy, a dzisiaj najstarszy okaz tego cedru znajduje się w ogrodzie botanicznym w Lukce. Na jego miejscu w Pizie stoi dzisiaj Cedr himalajski (Cedrus deodara).
W ogrodzie Cedru znajduje się również zagajnik bambusowy, stara glicynia (Wisteria sinensis) oraz kolekcja historycznych hortensji i kamelii.
CIEKAWOSTKA: Z kamelii słyną okolice Lukki gdzie corocznie w okresie ich kwitnienia odbywa się festiwal. Pierwsze kamelie do Włoch trafiły na początku 19 go wieku na życzenie siostry Napoleona Bonaparte, Elizy, która sprowadziła je do swojego pięknego ogrodu w willi Marlia.
Nowsza część ogrodu, pagórek z fauną śródziemnomorską i widokiem na Krzywą Wieżę
SZKOŁA BOTANICZNA
To najstarsza część ogrodu botanicznego w Pizie i mimo, że uległa wielu zmianom w ciągu wieków, zachowała swój tradycyjny aspekt uporządkowanych klombów, dzisiaj z gatunkami roślin według oficjalnej systematyki. Zawiera ciekawą kolekcję 150 gatunków szałwi i wielowiekowe drzewa takie jak:
Platan wschodni z 1808 roku.
Dąb wirginijski (Quercus virginiana Mill.) z 1829 roku.
Palma Kalifornijska (Washingtonia filifera) 1877 roku.
NOWY OGRÓD – ORTO NUOVO
Orto Nuovo powstał na działce nabytej w 1841 roku i został zaprojektowany zgodnie z zasadami architektury krajobrazowej, znacznie odbiegającymi od tych zastosowanych w Sekcji Botanicznej. Dominują tu drzewa wysokopienne, szerokie aleje i trawniki o nieregularnych kształtach.
Wśród różnych gatunków znajdują się tu zagajnik czarnego bambusa, drzewo kamforowe (Cinnamomum camphora) posadzone w 1872 roku o wysokości 25 metrów oraz Wiązowiec południowy (Celtis australis) o wysokości 27 metrów i obwodzie pnia wynoszącym prawie 4 metry.
W czasie drugiej wojny światowej w tej części ogrodu znajdowały się dwa schrony przeciwlotnicze.
CIEKAWOSTKA
Zwróćcie uwagę na ogromne i kłujące Araukarie z Ameryki i Australii. Ich szyszki ważą kilka kilogramów!
OGRÓD DEL GRATTA
Ogród Del Gratta znajduje się na wschodnim skraju ogrodu botanicznego, na działce nabytej pod koniec 19 go wieku. W tej części nadal rosną drzewa wysokopienne, w tym cis o wysokości prawie 20 metrów. To moja ulubiona część ogrodu ze stawem i pagórkiem z ławeczką, otoczonym typową fauną śródziemnomorską np: drzewo poziomkowe, drzewo oliwne, rozmaryn, lawenda, szałwia, mięta, tymianek, jałowce i gatunkami endemicznymi dla toskańskich Alp Apuańskich.
CIEKAWOSTKA: Trujące właściwości Cisa pospolitego (Taxus baccata) były znane już w starożytności. Nazywano go “drzewem śmierci” twierdząc, że jest tak trujący, iż ten, kto zaśnie w jego cieniu, może umrzeć w czasie snu.
MUZEUM BOTANICZNE
Muzeum Botaniczne otwarte dla publiczności w 2017 roku, mieści się w Pałacu Muszli, dawnym Instytucie Botanicznym, nazwanym tak ze względu na cudowną fasadę, ozdobioną w stylu groteskowym przy użyciu muszli.
Trasa zwiedzania prowadzi przez siedem sal wystawowych rozmieszczonych na dwóch piętrach.
W drugiej sali znajduje się fascynująca replika Wunderkammer, pokoju z ciekawostkami naturalistycznymi utworzonym na początku 16 go wieku, pierwszy zalążek dzisiejszego Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu w Pizie.
W trzeciej sali znajduje się historyczna kolekcja portretów zielarzy, przyrodników i dyrektorów ogrodu.
W piątej sali wystawiono kilka wspaniałych modeli grzybów wykonanych z gipsu i wosku. W tej samej sali znajdują się również inne woskowe modele owoców i roślin, wykonane w latach 1836–1839. Konserwację modeli przeprowadziło Opificio delle pietre dure we Florencji.
INFO
Adres: Via Luca Ghini 13 albo Via Roma
Otwarty codziennie ale godziny zależą od pór roku. W trakcie burz ogród zazwyczaj jest zamknięty.
https://www.ortomuseobot.sma.unipi.it/en/

