Prawie wszyscy przyjeżdżający do Florencji już gdzieś wyczytali albo słyszeli o okienkach na wino, lokalnej ciekawostce, która od 2020 roku zaczęła wzbudzać coraz większe zainteresowanie w mediach i wśród turystów.
Często kiedy pokazuję okienka winne turystom, to padają słowa: takie okno życia. Nie wiem czemu prawie wszyscy mają takie skojarzenie. Okno życia we Florencji też działało od 15 go wieku przy sierocińcu, dzisiaj muzeum Niewiniątek i można tam było zostawić małe dzieci w sposób anonimowy. Ale dzisiaj o przyjemniejszych tematach.
DO CZEGO SŁUŻYŁY OKIENKA NA WINO I JAK WYGLĄDAJĄ
Okienka na wino to małe nisze w półokrągłej formie, zazwyczaj otoczone ramką z lokalnego szarego kamienia, przez które zamożne rodziny we Florencji mogły sprzedawać małe ilości wina bezpośrednio na ulicę.
Dzisiejsze okienka bardzo często mają jeszcze zachowane drewniane drzwiczki, zazwyczaj są umieszczone na wysokości tułowia i we Florencji mamy ich prawie 200. Do takiej niszy mieściła się niegdysiejsza lokalna butelka litrowa na wino – fiasco. Niektóre okienka zostały z czasem zamurowane, zamienione na okna, domofony i są też miejscem na umieszczanie ogłoszeń i prac artystów sztuki ulicznej.
Ja przy okienku w lokalu Babae w Oltrarno
HISTORIA OKIENEK
Wszystko zaczęło się podobno w 16 tym wieku, kiedy to zamożne rodziny, posiadające tereny i winnice poza miastem dostały pozwolenie na sprzedaż detaliczną wina w mieście wolną od podatków. Handel tkaninami i dobrami zaczął podupadać na terenie dzisiejszych Włoch po odkryciu Ameryki i bogate rodziny inwestowały w tereny i produkcję rolniczą.
Wino zmieszane z wodą było kiedyś podstawowym trunkiem dla wszystkich, więc ta sprzedaż, sądząc po ilości okienek, cieszyła się dużym powodzeniem.
Zwróćcie uwagę podczas spaceru po centrum Florencji, że nisze zazwyczaj znajdują się w pięknych historycznych budynkach, ślady świetności rodziny, które je posiadała.
Za drzwiczkami okienka znajdowała się kantyna i osoba odpowiedzialna za sprzedaż. Przy kilku okienkach we Florencji została jeszcze tabliczka z godzinami otwarcia.
Okienko z godzinami otwarcia na rogu ulicy delle Belle Donne
Handel winem na ulicy miał się bardzo dobrze i podupadł dopiero w 19 tym wieku.
Wtedy to okienka zaczęły zanikać i zapadać w niepamięć. Aż do 2015 roku kiedy kilku pasjonatów powołało stowarzyszenie: Buchette del vino, które zaczęło okienka spisywać, odkrywać i zajmować się ich promowaniem i dokumentacją.
Okienko czynne przy Borgo dei Greci.
W 2020 tym roku podczas pandemii niektóre lokale i restauracje wykorzystywały okienka do sprzedaży wina i drinków w kieliszkach, usprawiedliwiając ten fakt brakiem bezpośredniego kontaktu. Ciekawe, bo okienka pełniły taką funkcję również w przeszłości przy często powracających epidemiach dżumy.
OKIENKA DZISIAJ
Wyobraźcie sobie, że dzisiaj okienka na wino śladami Florencji są otwierane na całym świecie. Na stronie stowarzyszenia (na dole) możecie zobaczyć niektóre zdjęcia. We Florencji również pojawia się coraz więcej fałszywych nisz, więc jeżeli chcecie napić się wina z prawdziwego okienka, uważajcie na fałszerzy. Na wspomnianej stronie znajdziecie całą ich listę i mapkę na google.
Fałszywe okienko na ulicy Santa Margherita
Właściciele budynków, gdzie znajdują się nisze mogą wydać zgodę na umieszczenie tabliczki przez stowarzyszenie, potwierdzającej autentyczność winnego okienka.
Okienka na wino znajdują się głównie we Florencji, na starówce jest ich około 160. Według dokumentów 110 zostało zniszczonych. Cały czas odkrywa się też nowe okienka.
Widziałam też kilka w Prato, w Pistoi i w innych miastach regionu, ponieważ zwyczaj rozprzestrzenił się w całym Księstwie Toskańskim.
Resztki po okienku winnym w Pistoia
CIEKAWOSTKI
W przeszłości okienka były też używane jako pomoc dla potrzebujących w sposób anonimowy. W niszach zostawiano kawałek chleba albo trochę wina lub monetę.
Przy pałacu rodziny Antinori, która od wieków produkuje wino i ma w budynku biura reprezentacyjne, enotekę i restaurację też znajdziecie okienko na wino.
Dwa lata temu stowarzyszenie Buchette zorganizowało ciekawą wystawę na temat okienek.
OKIENKA WINNE CZYNNE
Poniżej lista czynnych okienek we Florencji:
– Osteria delle Belle Donne, via delle Belle Donne. Niedaleko głównego dworca, ładna ale zazwyczaj bardzo oblężona i niewygodna ponieważ stoi się z kieliszkiem na ulicy gdzie często jeżdżą samochody i skutery.
– Restauracja Matteoni, via della Scala 10. Niedaleko dworca i apteki, można usiąść przy stoliku.
– Kawiarnia przy kinie Odeon. Okienko jest specyficzne, można usiąść przy stoliku.
– Restauracja Pietrabianca, piazza dei Peruzzi. Niedaleko kościoła Santa Croce. Bardzo spokojne miejsce i okienko ładnie ozdobione.
– Borgo dei Greci 1, obok placu Santa Croce, można usiąść przy stoliku.
– Babae, via Santo Spirito 21r, bardzo popularna wśród młodzieży, obok jest lokal nocny.
INFO
Oficjalna strona stowarzyszenia Buchette del Vino:
https://www.buchettedelvino.org/
Piękne zdjęcia niektórych okienek:
https://www.robbingheesling.com/photography/wine-doors-of-florence
Zapraszam do odkrywania okienek i innych ciekawostek we Florencji ze mną.