Pulpit – Giovanni Pisano, Pistoia, opis i symbolika.
Dziś opiszę wspaniałe dzieło, klejnot sztuki średniowiecznej, które dopiero niedawno miałam okazję zobaczyć na żywo.
Ten pulpit lub ambona czyli miejsce podwyższone, przeznaczone do lektur i kazań liturgicznych znajduje się w kościele Sant’Andrea w Pistoia. Kościół można zwiedzić bezpłatnie, a miasto zasługuje na wizytę jeśli będziecie w okolicy.
Dzieło wyrzeźbił Giovanni Pisano w latach 1298-1301.
Jak widzicie całość opiera się na siedmiu porfirowych kolumnach. Pod tą centralną widnieje skrzydlaty lew, orzeł i gryf. Mogą one w tej samej kolejności symbolizować śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa oraz Sąd Ostateczny.
Dwie kolumny spoczywają na lwach (jeden karmi małe, a drugi rozdziera zdobycz), a jedna opiera się na przykucniętej postaci ludzkiej. Karmiący lew jest jak Chrystus karmiący ludzkość, ten który zabija, walczy z demonem. Natomiast przykucnięta figura to Atlas, który na swoich barkach podtrzymuje cały świat lub alegoria ludzkości, pod jarzmem grzechu i czekającej na zbawienie.
Wyrzeźbione w marmurze sceny to:
1. Zwiastowanie, Narodzenie Jezusa i Objawienie pasterzom. Zwróćcie uwagę na ilość przedstawionych szczegółów.
2. Adoracja Trzech Króli. Tutaj też: ile szczegółów, nie pozostawiano ani centymetra wolnego miejsca.
3. Rzeź niewiniątek. Dramatyczny moment, w którym na rozkaz zazdrosnego króla Heroda zostają zabici chłopcy poniżej dwóch lat.
4. Ukrzyżowanie ze szczegółem zemdlenia Maryi.
5. Sąd ostateczny, gdzie w środku widzimy Chrystusa na tronie, po jego prawej stronie Wybrańców, a po lewej Potępionych z demonami i potworami.
Pomiędzy scenami Giovanni Pisano wyrzeźbił sybille i różnych proroków czyli tych, którzy zapowiadzieli nadejście Mesjasza i zwykle towarzyszą podobnym cyklom jak na przykład na drzwiach baptysterium we Florencji.
Pulpit jest niesamowity, pełen szczegółów, różnorodnych postaci, dynamizmu. Giovanni Pisano odszedł od wyidealizowanego stylu swojego ojca Nicola i aby oddać ekspresję, zniekształcił różne wyrazy twarzy, wydłużył postacie. Krótko mówiąc, wybrał treść nad formą.
Trudno uwierzyć, iż tak piękne dzieło zostało wykonane na początku 14 go wieku.
Co o nim myślicie? A może widzieliście inne ambony Nicoli i Giovanniego Pisano w Pizie i Sienie? Ze mną możecie zwiedzić te miejsca.
NIESAMOWICIE MALOWNICZE I NASTROJOWE CERTALDO
Certaldo to niesamowicie malownicze miasteczko położone między Florencją a Sieną, niedaleko tak dobrze Wam znanego San Gimignano. Podobnie jak ta miejscowość, Certaldo znajduje się na wzgórzu, oferując ciekawe i relaksujące widoki na okolicę, a swoje najlepsze czasy zawdzięcza średniowiecznej trasie pielgrzymkowej, Via Francigena.
Miejsce jest mniej odwiedzane przez turystów, więc to wspaniała alternatywa dla tych, którzy wolą zaciszne zaułki i spokój. Sam przejazd krętymi drogami do Certaldo z Montespertoli czy od strony Sieny to niesamowita atrakcja. Uwielbiam te rejony i zawsze będą mnie zachwycać.
Uroki klimatycznych uliczek
Certaldo jest podzielone na Basso czyli dolne i Alto – górne. W części dolnej znajduje się centrum przemysłowe, szkoły, stacja kolejowa i podobne, a część górna, Certaldo Alto zachowała swój średniowieczny urok.
*Na górę można dojść pieszo (15 minut) lub wjechać odpłatnie kolejką liniową. Wejście i kasa biletowa od strony głównego placu Boccaccia.
CO ZOBACZYĆ W CERTALDO ALTO?
Dom-muzeum Giovanni Boccaccio.
Giovanni Boccaccio, autor Dekameronu urodził się prawdopodobnie we Florencji, ale często bywał w Certaldo i tutaj spędził ostatnie lata swojego życia aż do śmierci. Niestety podczas drugiej wojny światowej na dom spadła bomba i zniszczyła go prawie kompletnie. To co widzimy dzisiaj to rekonstrukcja. W muzeum można zobaczyć bogatą bibliotekę tematyczną, prześledzić życie pisarza oraz wejść na wieżę.
Informacje.
Średniowieczne Certaldo
Kościół Św. Jakuba i Filipa.
Bardzo skromny, romański kościół Św. Jakuba i Filipa, do którego warto wejść i zobaczyć płytę nagrobną Giovanni Boccaccio. Na płycie kopia portretu, którego oryginał znajduje się w galerii Uffizi we Florencji.
Dodatkowo kościół jest związany z błogosławioną Julią della Rena, która spędziła zamurowana w celi obok 30 lat swojego życia. Podobno osoby, przynoszące jej jedzenie, dostawały w podzięce świeże kwiaty. Ich pochodzenie pozostaje tajemnicą. Na ołtarzu wisi średniowieczny obraz z epizodami z jej życia.
Wstep gratis.
Muzeum sztuki sakralnej.
Obok kościoła w eks klasztorze Augustianów, znajduje się otwarte w 2001 roku muzeum sztuki sakralnej. Dla zainteresowanych tematyką: obrazy, krucyfiksy, rzeźby i podobne od 13 go do 17 go wieku pochodzące z okolicznych kościołów i klasztorów.
Można zejść do podziemi oraz zobaczyć celę, gdzie błogosławiona Julia z Certaldo spędziła zamurowana wiele lat swojego życia i gdzie zmarła.
Informacje.
Palazzo Pretorio z kościołem Św. Tomasza i Prospero.
Na zdjęciu Palazzo Pretorio i jego charakterystyczna wieża i portyk ozdobione herbami wielu wikariuszy, sprawujących władzę w pałacu. Kiedyś tutaj znajdował się zamek miejscowych hrabiów Alberti, a potem miejsce rządów z trybunałem sprawiedliwości, więzieniem i salą tortur. Ściany zdobią ciekawe herby, namalowane oraz wykonane z oszklonej majoliki warsztatów della Robbia i Buglioni.
W kościele można zobaczyć ciekawy fresk renesansowego artysty Benozzo Gozzoli. Przed nim skazani na śmierć mogli po raz ostatni sie pomodlić.
Informacje.
Muzeum gwoździa.
Na pewno jeszcze nigdy nie odwiedziliście muzeum z tak oryginalnymi eksponatami. Na taki pomysł wpadł stolarz i artysta z Certaldo, Giancarlo Masini w 1994 roku i to jego kolekcje gwoździ, drewnianych rzeźb i przedmiotów codziennego użytku można podziwiać w środku. Muzeum znajduje się w eleganckim renesansowym pałacu Giannozzi.
Informacje.
Na głównej ulicy można zobaczyć średniowieczne budynki: pałac Stiozzi – Ridolfi, pałac Machiavelli i wieżę Lucardesi. Certaldo było oczywiście otoczone murami, których przetrwała do dzisiaj tylko niewielka część. Miasto ma trzy bramy: Porta Alberti, Porta al Sole i porta del Rivellino.
Na zdjęciu Porta del Rivellino, która prowadziła kiedyś pielgrzymów do pobliskiego San Gimignano, a potem dalej na południe do Sieny i Rzymu.
WYDARZENIA W CERTALDO
Festiwal teatru ulicznego Mercantia, co roku w lipcu.
Informacje.
Festiwal cebuli z Certaldo.
Często urządzany we wrześniu i październiku. Można wtedy spróbować charakterystycznych potraw z lokalną cebulą, która ma certyfikat pochodzenia IGP.
DOJAZD
Koleją, rozkład na stronie Trenitalia.
Albo samochodem.
Bezpłatny parking za dworcem kolejowym, via Ventisei luglio.
*W Certaldo w 1999 roku otwarto krótki wyciąg linowy, który z Certaldo Basso transportuje do jego średniowiecznej części na wzgórzu. Bilety można zakupić w kasie przy piazza Boccaccio. Na placu stoi dziewiętnastowieczna statua upamiętniająca autora Dekameronu.
CO ZOBACZYĆ W OKOLICY?
Parco della Canonica, zaraz przy Certaldo można wybrać się na spacer i podziwiać kwintesencję Toskanii, cyprysy, dęby, kręte, białe dróżki, gaje oliwne i winnice.
Kilka km od Certaldo – San Gimignano – najbardziej znana średniowieczna miejscówka w Toskanii.
Niedaleki Rejon Chianti – region czerwonego wina.
Siena.
Florencja.
Parco della Canonica.
W Certaldo organizuję zwiedzanie razem z pobliskim San Gimignano i ewentualną degustacją win w lokalnej winnicy. Zainteresowanych zapraszam do kontaktu.